Sociale faalangst en de omkeertechniek

Al onze gedachten , emoties en gedrag zijn ontwikkeld door een wisselwerking tussen wat we als persoon meegekregen hebben aan persoonlijke kenmerken (nature) en hoe we in ons leven gevormd, beïnvloed en soms ook beschadigd worden door reacties van anderen, verbaal en non verbaal (nurture). Deze wisselwerking speelt een grote rol bij sociale blokkades, sociale faalangst dus.

Het gaat hier om een beschadiging in de communicatie vaak op jonge leeftijd bijvoorbeeld op de basisschool waardoor problemen zijn ontstaan in het contact maken, vragen stellen, gesprekken voeren, presenteren enz.

Het speelt bij alle situaties waarin anderen als persoon iets van je vinden of verwachten of waarin jij denkt (!) dat ze iets van je verwachten: op school, binnen of buiten de klas, tijdens je opleiding, misschien ook op je werk of in je vrije tijd speelt, in het normale sociale verkeer tussen jongeren. In ernstige gevallen wil iemand niet meer naar school of aan sociale activiteiten meedoen.

Als we ons verplaatsen in die persoon zien we:

  1. dat het oordeel (!) dat je over jezelf als persoon hebt, niet klopt met het oordeel dat anderen over jou als persoon hebben. Bijvoorbeeld ‘ik hoor er niet bij’of ‘ze vinden me dom’. Je neemt aan dat anderen dat denken, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn! Je denkt voor de ander en dat is meestal onterecht en onjuist.
  2. én dat het oordeel dat jij over jouw handelingen hebt niet hetzelfde is als het oordeel dat jij in dezelfde situatie (!) over handelingen van anderen hebt . Het oordeel over jouw eigen handeling is vele malen zwaarder en dat klopt dus niet . Bijvoorbeeld ‘als een ander zich verspreekt is dat normaal maar als ik het doe ben ik dom’ of ‘als een ander stil is heeft hij misschien een probleem, maar als ik niets zeg, ben ik niet interessant genoeg’

De belangrijkste oorzaak van sociale faalangst zit in deze zogenaamde kronkelgedachtes. Door het zichtbaar te maken word je je er bewust van en kun je eraan werken.

De hersteltechniek die ik gebruik in de methode LEFGASTEN noem ik de omkeertechniek: je leert hierbij vanuit de ander naar jezelf te kijken. Maar daarvoor moet je eerst zonder oordeel naar anderen leren kijken! Zoals jij naar hen kijkt, zo kijken zij ook naar jou. Er zit niet zo’n groot verschil tussen deze twee. Dat verschil maak je vooral in je eigen hoofd!

De omkeertechniek staat beschreven in stappen van aanpak. Voor elke stap is moed of lef nodig. Verandering zonder lef is onmogelijk. Het zijn dus vaardigheden die je gaat oefenen. Oefenen = doen. Deze stappen staan beschreven in de methode Lefgasten en worden gebruikt in de training. Elke stap wordt ondersteund door een neutrale, werkelijke of positieve gedachte.

Als voorbeeld:
De eerste stap die beschreven wordt is  ‘alleen maar aanwezig zijn’ en de ondersteunende gedachte is ‘ik kan niet weten wat anderen denken’ in plaats van ‘ze vinden me stom of raar’.  Vandaar uit vloeien de volgende stappen voort, bijvoorbeeld glimlachen, complimenten geven en daarna interesse tonen: van zwaar naar licht, van grote onzekerheid naar herstel. De laatste stap is ‘samen iets doen’ met als gedachte ‘ik mag zijn wie ik ben’ en ‘ik mag net als iedereen bepalen met wie ik omga’. Nieuwe gedachtes kun je oefenen, dat is het herstelgegeven van de methode. Er ontstaan op die manier nieuwe verbindingen in je brein (zie youtube neuroplasticity).

Extra mogelijkheden bij de ontwikkeling van een positief zelfbeeld dus van herstel van sociale faalangst zijn:
– Beweging (sport) en creativiteit (muziek, drama, tekenen,  schrijven enzovoorts)
– Verantwoordelijkheid krijgen (voor een haalbaar maar ook uitdagend doel)
– Anderen helpen, meedoen aan sociale activiteiten

Conclusie : het belangrijkste instinct van mensen is de behoefte om erbij te horen. Met andere woorden: sociale faalangst ligt een laagje dieper dan cognitieve faalangst. Pas als de sociale faalangst vermindert, ontwikkelt het cognitieve brein zich optimaal én kan er een beleving van succes en geluk ontstaan.

Pia Crul, auteur van Lefgasten, een training voor meer zelfvertrouwen en motivatie.
www.lefgasten.nl

Laat een reactie achter

Indien gewenst gebruik deze HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>